Gaat het nu om de kunst of om het museumgebouw?

Onlangs heb ik eindelijk weer eens een vinkje op mijn museum wensenlijstje kunnen zetten, na ons bezoek aan het Guggenheim in Bilbao. Al heel lang wilde ik daar een keer heen, maar aangezien het niet echt op een logische plek ligt, bleef het lang een wens. Toen bleek dat we er deze vakantie misschien best makkelijk in de buurt zouden kunnen komen, was de beslissing snel genomen. We gingen een paar dagen naar Bilbao.

Het is de laatste tijd niet heel makkelijk meer om een museum te bezoeken zonder extreem kritisch te zijn. Na een paar maanden zelf ‘opgesloten’ te hebben gezeten in een museum, kijk je toch naar hele andere zaken dan alleen de kunst. Maar misschien is dat juist bij het Guggenheim in Bilbao wel goed, want als het ergens ook zeer sterk om het museumgebouw zelf draait, dan is het daar wel. Het gebouw is eigenlijk neergezet om een boost te geven aan Bilbao, iets wat goed gewerkt heeft, want sinds 1997 trekt de stad veel  toeristen. Het gebouw is dan ook geweldig. Ik heb nog nooit zoiets gezien, tenminste, in de moderne architectuur, want qua museumgebouwen blijft toch ook het Rijksmuseum wel een van de meest sprekenden. Het gebouw zwiert en zwaait, trekt de aandacht, glanst je van verre tegemoet en heeft een extreem hoge ‘wow-factor’. Alleen al hierdoor was het bezoek zeer geslaagd. En als je dan nog 1 of 2 kunstwerken treft met dezelfde kracht, dan is het eigenlijk perfect. Over de tentoonstelling zal je me niet horen, soms moet je geluk hebben en dit keer had ik pech, het onderwerp sprak niet aan en de inhoud was niet denderend. Maar welke 1 of 2 kunstwerken dan wel?

P1090482

Als eerste het werk van Richard Serra, of moet ik eigenlijk zeggen, de 8 werken van Richard Serra die speciaal gemaakt zijn voor dit museum. Zeer monumentaal werk, groot en indrukwekkend. Ook als het museumgebouw niet zo bijzonder zou zijn geweest, was dit werk genoeg reden geweest om voor naar Bilbao af te reizen. Op plaatjes is al wel te zien dat het bijzonder is, maar eigenlijk moet je het ervaren. En dan het liefst zonder al die andere toeristen. Na ooit een mooie ervaring gehad te hebben tijdens het lopen door een werk van Serra (je wordt er door opgezogen, ingesloten en weer uitgeworpen) was ik nu van de grootte onder de indruk, maar miste ik de serene kwaliteiten van het werk. Die kwamen door de vele mensen niet tot hun recht. Maar toch, dit is wel kunst met een grote K en een must-see.

P1090471

P1090470

Een ander erg leuk werk stond buiten, een sculptuur door Anish Kapoor. Ook een kunstenaar wiens werk mij meestal zeer aanspreekt. Het is een enorm beeld, maar toch ook licht. Het bestaat uit aparte bollen waarvan de plek zeer nauwkeurig bepaald is. Maar dat heb je eigenlijk niet eens door, het klopt gewoon. En het levert leuke plaatjes op.

P1090485 P1090466

Het bezoek was dus zeer geslaagd, maar ik ga alleen maar terug als ik weet dat er echt een knaller van een tentoonstelling staat. Als die er niet is, dan is 1 keer zien genoeg. In Bilbao gaat het dus om het gebouw, alhoewel er gelukkig ook wel heel bijzondere kunst te zien is.

Net als in de film, Tim Burton in Parijs

Pas geleden zette ik een a-typische tentoonstelling op mijn wensenlijstje. In de krant had ik gelezen over de tentoonstelling over filmmaker Tim Burton, nu te zien in het filmmuseum in Parijs. Deze tentoonstelling is gemaakt door het Metropolitan Museum in New York en heeft daar allerlei bezoekersrecords gebroken. Er was een discussie ontstaan over of het hier nog om kunst gaat of niet, aangezien het een ander genre dan de klassieke kunst aangaat. Maar omdat Tim Burton een creatieve genie is, wilde ik de tentoonstelling ook graag zien. Kunst of geen kunst, de beste man maakt geweldige films en bedenkt hele bijzondere typetjes. Voor degenen die hem niet kennen, hij is de geestelijk vader van Edward Scissorhands, The Nightmare before Christmas, de film Sjakie en de chocoladefabriek uit 2005, drie Batman films en nog veel meer. Het zijn altijd films en typetjes met een zwart randje er aan. Het is net een beetje naar of ronduit gruwelijk. Maar zelfs de meest vreselijke typetjes weten een soort empathie op te wekken.

In de tentoonstelling zijn vooral tekeningen te zien waarop al deze typetjes staan. Vaak met korte teksten die slaan op het figuurtje:

Zoals deze met de tekst:

Toxic boy’s Christmas

was really quite weird

his fumes accidentally

burned off Santa Claus’ beard.

Of deze:

 

 

 

The last of it’s kind.

De tekeningen zijn geordend op de inhoud, mannen, vrouwen en verschillende soorten typetjes op film of animatie waar ze in zaten. Het valt vooral op dat Tim Burton behoorlijk goed kan tekenen.

Pas halverwege de tentoonstelling kwam ik er achter dat je er niet mag fotograferen, waardoor ik hieronder nog wat voorbeelden kan laten zien.

 

Bijzonder is dat ze in het begin een sculptuur hebben gebouwd, speciaal voor de tentoonstelling naar een van de (ontwerp)tekeningen van Tim Burton:

Verderop in de tentoonstelling is een film te zien bestaande uit allemaal korte stukjes films die Tim Burton gemaakt heeft, een compilatie die je zeker niet mag missen. Er zaten voor mij ook films bij die ik nu zeker nog wil zien. En als kers op de taart een aantal beelden van zijn nieuwste film Dark Shadows, die vanaf mei 2012 te zien zal zijn.

Ik vond het erg leuk een keer een niet-kunst tentoonstelling te zien, de tekeningen zijn leuk en verrassend. Daarnaast is het gebouw van La Cinematique Française een erg bijzonder gebouw, het is ontworpen door Frank Gehry (ook wel bekend van het Guggenheim museum in Bilbao). De tentoonstelling is nog te zien tot 5 augustus 2012, dus als je in de buurt bent, zeker gaan! O ja, en koop dat een kaartje online zodat je de snelle rij kan nemen. Het kan soms nodig zijn. De ochtend dat ik ging was het druk, bij opening om 12.00u., toen ik later weer naar buiten ging, was het al een stuk rustiger.

 

De heilige Anna in veelvoud

De dag nadat ik in Parijs arriveerde, opende de tentoonstelling La Sainte Anne, l’ultime chef-d’œuvre de Léonard de Vinci in het Louvre. Na alle ophef over de restauratie van dit schilderij van Da Vinci en de grote tentoonstelling over hem in Londen die ik helaas gemist heb, stond deze tentoonstelling hoog op mijn museum-wensenlijstje. En ik had geluk, want via mijn werk ontving ik een uitnodiging voor de openingsavond, waardoor ik op de dag van aankomst in Parijs al naar de tentoonstelling kon. De tentoonstelling laat het gerestaureerde schilderij Anna te drieën zien samen met diverse ontwerptekeningen en schetsen die bijgedragen hebben tot het tot stand komen van het schilderij. Ook zijn er diverse schilderijen te zien uit het atelier van Da Vinci die eenzelfde onderwerp tonen. Veel Anna’s dus, en natuurlijk Maria’s met kind. Want het schilderij toont Anna samen met Maria en kind en in sommige gevallen ook met Johannes de Doper. In het uiteindelijke schilderij van Da Vinci is Johannes de Doper vervangen door een lam.

De afgelopen maanden zijn er in de pers en de kunstwereld al diverse meningen geweest over de restauratie van het schilderij. De restauratie zou te sterk uitgevoerd zijn, te Engels (blijkbaar poetsen die hun schilderijen flink op), niet zoals Da Vinci het bedoelde enzovoort enzovoort. Maar over het kunsthistorische en de restauratie wil ik het eigenlijk helemaal niet hebben, dat laat ik liever over aan de experts. Ik wil vooral schrijven over of de tentoonstelling interessant is om te bezoeken. Ik vond het erg interessant, maar op een gegeven moment was ik wel een beetje uitgekeken na Anna na Anna na Anna gezien te hebben.

Wat erg leuk is om te zien zijn de ontwerptekeningen en schetsen die Da Vinci maakte. Ik wist het al wel, maar wat kon die man tekenen. De manier waarop plooien in kleding vorm krijgen, hoe gezichten uitdrukking krijgen en de liefde waarmee hij zijn onderwerp benadert, is geweldig.

Er zouden drie grote ontwerptekeningen gemaakt zijn, alvorens het schilderij tot stand kwam. In deze tekeningen verandert de compositie meerdere malen totdat deze sterk genoeg bevonden werd; de sterkste diagonale lijn om de aandacht naar het kind te leiden.

Als je als leek wil weten hoe een schilderij tot stand komt en wat er allemaal voor denkwerk aan vooraf kan gaan, dan is de tentoonstelling zeker een aanrader. Als je de discussie een beetje gevolgd hebt over de restauratie, dan is het ook interessant. Je moet immers zelf bepalen wat je er van vindt. Ik kan niet zeggen of ik de restauratie geslaagd vind of niet, maar het schilderij is wel opgeknapt. Had het minder gekund? Misschien. Is het nu te helder, te fris, te nieuw? Geen idee, wat weet ik er nou van. Ik vond het geweldig het schilderij te zien, in samenhang met andere schilderijen met hetzelfde onderwerp, afgeleid van ontwerp schetsen uit het atelier van Da Vinci. Iedereen wil zich toch vergapen aan het werk van deze grote meester.

Als kers op de taart hing de Kopie van de Mona Lisa uit het Prado (Madrid) er. Dit schilderij, dat speciaal voor de tentoonstelling in Londen werd gerestaureerd, bleek na de restauratie een kopie van de Mona Lisa te zijn die in dezelfde tijd als de Mona Lisa geschilderd is. Ik had het schilderij niet verwacht, maar als ik het geweten had van te voren dat was ik alleen daarvoor al naar het Louvre gegaan. Stel je de Mona Lisa voor maar dan helder, zonder vergeelde vernis. Een verademing. Je ziet haar opeens als de jonge vrouw die ze onder de dikke vieze laag is.

De ‘echte’ Mona Lisa schijnt niet gerestaureerd te kunnen worden omdat ze te kwetsbaar zou zijn. Daarnaast trek het schilderij natuurlijk miljoenen bezoekers per jaar, het Louvre kijkt wel uit dit schilderij langdurig van zaal te halen voor restauratie. En dat is heel jammer, zeker als je het schilderij uit het Prado ziet.

Wow, niet alleen Da Vinci kon schilderen, maar de collega’s in zijn atelier zeker ook! De tentoonstelling is nog te zien tot 25 juni 2012, als je in de buurt bent, zeker gaan!

Rubens, Van Dyck & Jordaens. Vlaamse schilders uit de Hermitage

Afgelopen woensdag bezocht ik, via de personeelsvereniging van mijn werk de tentoonstelling Rubens, Van Dyck & Jordaens Vlaamse schilders uit de Hermitage. 17-09-2011 t/m 16-03-2012. Hermitage Amsterdam. Een tentoonstelling die toevallig ook op mijn tentoonstellingen-wensenlijstje stond. Nu vraag ik me af waarom in hemelsnaam, maar ik had natuurlijk geen voorkennis. Ik had geen recensies gelezen over de tentoonstelling, ik had niemand gesproken die er was geweest en ik heb me dus volledig laten leiden door de grote namen in de tentoonstellingstitel.

De personeelsvereniging had er een heel leuk uitje van gemaakt. We moesten ons tussen 18.00u. en 18.30u. verzamelen bij de Hermitage, die op woensdagavond altijd open is. Een aanrader om rond die tijd te gaan trouwens, over het algemeen is het heel rustig. Bij aankomst stond men klaar met goed gevulde tasjes, met voor iedereen twee broodjes, een krentenbol, een mandarijn, twee mini-reepjes en een pakje sap. Wat luxe!

Om 18.30u. begon de rondleiding. De rondleidster van mijn groepje bleek ook bij ons in het museum rond te leiden, waardoor ze interessante links kon leggen tussen de diverse kunstenaars en hun werken (in beide musea). Het is dat de dame zo enthousiast kon vertellen. Ze ging in op hoe goed Rubens kon schilderen, over hoe zijn atelier onder zijn leiding werkte en wees ons op details. Rubens is een ster in het schilderen van huid en in het verlevendigen van de geschilderde personen. Door het aanbrengen van witte hooglichtjes (kloddertjes verf) in de ogen, ziet zo’n persoon er opeens een stuk levendiger uit. En Rubens wist heel goed wat compositie deed voor een schilderij.

Tijdens haar enthousiaste verhaal vroeg ik me opeens af waar de tentoonstelling over ging.

Er hangen een aantal grote namen bij elkaar omringd door iets minder bekende (bij het brede publiek) Vlamingen. Een aantal schilderijen zien er niet heel goed uit en komen duidelijk uit het depot van de grote Hermitage. Nu was dit altijd al de bedoeling, de Hermitage leent natuurlijk niet hun topstukken uit die daar op zaal hangen. Maar toch, ik miste wat. Ik miste echte topstukken. Een aantal schilderijen was trouwens wel speciaal voor de tentoonstelling opgeknapt en er hangen zeker een paar mooie grote doeken, maar  om daar nu speciaal voor naar de Hermitage te gaan…nee, dat zou ik geloof ik niet aanraden. Daarnaast is er geen verhaal, geen thema, geen kunsthistorische inhoud. En ondanks dat ik laatst laaiend enthousiast was over een tentoonstelling in Wenen zonder kunsthistorische inhoud (Winterlandschappen in het Kunsthistorisches Museum) mis ik het deze keer echt. In Wenen hing tenminste nog de crème de la crème.

Ik heb een hele gezellige avond gehad en dankzij de rondleidster nog wat opgestoken ook  maar voordat ik een volgende keer weer naar de Hermitage Amsterdam ga, zorg ik dat ik van te voren eerst wat recensies lees om een nieuwe teleurstelling te voorkomen.

Eindelijk bezocht, Rotterdam is eigenlijk heel Dichtbij (in de verte)

Marijke van Warmerdam, Dichtbij in de verte. 29-10-2011 t/m 22-02-2012. Museum Boijmans van Beuningen.

Het is al weer even geleden dat ik een tentoonstelling van mijn wensenlijstje bezocht heb. Ik hoopte toen ik het maakte, dat het me zou dwingen wat vaker naar musea te gaan. Het is nog niet echt een stok achter de deur, maar vandaag is het weer gelukt. Door mijn lijstje wist ik dat de tentoonstelling van Marijke van Warmerdam komend weekend afloopt en het moest er dus nu echt van komen. Vandaag ben ik samen met Anita naar het Boijmans van Beuningen geweest. En ik ben erg blij dat het er nog van gekomen is!

Omdat het BvB pas om 11.00u. gaat, hebben we een wat koffie gedronken in het Kunsthal cafe. De zelfgemaakte brownie, waar we door de maakster op gewezen werden, was erg lekker (aldus A.) en de worteltjestaart smaakte niet alleen goed, maar zag er ook mooi uit. Om 11.00u. kwamen we aan bij het BvB, waar het al behoorlijk druk was.

 

Toch opvallend, voor een vrijdagochtend. Er liepen behoorlijk wat schoolklassen rond, maar zeker ook veel ‘normale’ bezoekers. Het laatste weekend van de tentoonstelling is begonnen en er is veel belangstelling door de pers geweest, dus dat zal zeker bijdragen aan het aantal bezoekers.

Het eerste wat je hoort (en vervolgens ziet) zijn vliegtuigen (uit 1994). Een film waarin je continue vliegtuigen ziet opstijgen en landen, met bijbehorend geluid. Intrigerend! Jammer is wel dat het geluid overal in de tentoonstelling te horen is. Hierdoor krijgen sommige andere films opeens een andere lading. Zo vroeg A. bij de film waar je ‘vanaf een fiets’ het polderlandschap er omheen bekijkt:”is de fiets nu opgestegen?”. Het deed een beetje af aan de poëzie van de andere werken. Maar ik wil eigenlijk helemaal niet over de tentoonstelling zeuren, er was namelijk genoeg moois te zien!

Zoals de film Dream Machine (uit 2006) die tot mijn favorieten behoort. Eigenlijk moet ik er helemaal niet over schrijven, je moet het zien:

Witte vloeistof druppelt langzaam in een glas met water en dit gaat net zo lang door tot alles gemengd is toch een wit en ondoorzichtig geheel.

Er waren ook films die ik nog nooit gezien had. Eigenlijk zijn het allemaal loops. Je ziet haast niet dat de film opnieuw begint. Zo vraag je je bij het meisje dat een handstand (uit 1994) doet af hoeveel verschillende opnames er in zitten. Uiteindelijk telden we maar twee verschillende handstanden, maar we hebben er wel even over gedaan. ‘Zoek de verschillen’ voor volwassenen. Eigenlijk zijn de films bewegende schilderijen of gedichten zonder tekst. Een goed voorbeeld daarvan vind ik ‘In the distance’ (uit 2010):

 

 

 

 

 

Er was natuurlijk nog veel meer te zien, maar het is erg lastig videokunst te beschrijven. Als je nog de kans hebt om dit weekend te gaan: doen! Zo niet, dan heb je later dit jaar nog twee kansen, in Portugal of Duitsland (museum Serralves in Porto (voorjaar 2012) en de Kunsthalle Düsseldorf (winter 2012 – 2013).

Vakantievoorpret

M. en ik gaan graag en veel op vakantie. Maar wat ik misschien net zo lief doe, is plannen maken. Vakantieplannen! Vaak bedenken we al ruim van te voren waar (en wanneer) we heen willen. Het jaar is grofweg verdeeld in drie vakanties, eentje in de winter om te sneeuwschoenwandelen, eentje in de zomer om te wandelen in de bergen en eventueel te ‘klettersteigen’ en nog een week om vrij in te delen. Heel erg luxe, maar het kan, dus waarom niet?

Al sinds we begin dit jaar de trektocht van Zuid-Duitsland naar Noord-Italië op sneeuwschoenen maakten, hadden we het plan komend jaar weer iets vergelijkbaars te doen. Een aantal van de deelnemers wilden ooit de Walserweg (van Zuid-Duitsland Zwitersland in) graag een keer lopen, tijdens de zomer of tijdens de winter, dat maakte niet uit. De reisorganisatie die de tocht van dit jaar organiseerde, biedt ook de Walserweg op sneeuwschoenen aan. Na de zomervakantie nodigden wij dus de andere deelnemers uit om met ons mee te gaan de Walserweg op. Een hele tijd leek het door te gaan en zouden wij half januari in de poedersneeuw staan op sneeuwschoenen, met onze rugzak op de rug. Helaas bleek zo’n twee weken geleden dat het toch niet door gaat. Ik heb gemerkt dat de teleurstelling des te groter is als je al zo lang een geweldig plan hebt, ik vind het echt heel jammer. Maar ik had wel een erg goed excuus om meteen weer aan het zoeken te slaan naar een vervangende vakantie.

Om de zoektocht een beetje te beperken, hebben we samen wat richtlijnen afgesproken. De vakantie moet aan de volgende eisen voldoen:

  • binnen Europa, op het vasteland, (En volgens M. is Scandinavië geen Europa, laat het sommige van hen maar niet horen) bereikbaar met het openbaar vervoer (liefst trein dus en geen vliegtuig)
  • we willen graag op sneeuwschoenen weg
  • als we dan niet gaan afzien met de rugzak op de rug, dan kunnen we misschien wel zoeken naar een combinatie tussen comfort en sneeuw (denk aan sporthotels met sauna en lekker eten en drinken)
  • op korte termijn te realiseren, te starten op een willekeurig te bepalen moment
  • misschien maar weer eens lekker met z’n tweeën (het afgelopen jaar zijn we alle vakanties met anderen weggeweest)

Geen overdreven eisen, lijkt me. Stiekem is het natuurlijk super leuk om weer het internet op te duiken en een hele nieuwe vakantie uit te mogen kiezen. Voorpret is immers al onderdeel van de vakantie voor mij. Al vrij snel heb ik iets gevonden, een sneeuwschoentocht in Frankrijk, van de SNP. Of het dit definitief gaat worden, weet ik nog niet. We hakken de knoop in de vrije dagen tussen kerst en oud- en nieuw door, maar het maakt wel een goede kans.

En toen opeens kwam er nog een plan tussendoor. Voor werk ga ik weer naar Wenen, begin januari. We kunnen er makkelijk een weekendje aan vast plakken, dus nu gaan we samen. Nu heb ik opeens voorpret voor twee reisjes. Het nieuwe jaar begint dus in ieder geval (op vakantiegebied) goed. Wat heb ik er zin in!

(Lekker) Niets doen…

Elke vrije vrijdag verbaas ik me er weer over dat de tijd zo snel voorbij gaat. Maar waardoor…? Eerlijk is eerlijk, ik heb geen idee. Wat doe ik nou op zo’n vrijdag als ik geen afspraken heb? Het antwoord is volgens mij: helemaal niets. Oeps, dat klinkt niet goed. Neem nou vandaag, ik ben vroeg opgestaan. Na douche en ontbijt heb ik een boek zitten lezen op de bank, met af en toe een blik op mijn telefoon (spelletje en twitter – ja, nog steeds verslaafd) en wat geblader door de kunstbijlage van de Volkskrant (voor zover je het nog een kunstbijlage kan noemen).

Na een pot thee gezet te hebben, ben ik naar de computer op zolder vertrokken en daar zit ik nu (nog). Met een (lege) pot thee en een muziekje op. Wat doe ik dan achter de computer?…weinig. Het doel was om foto’s te sorteren van de vakantie zodat ik eindelijk het fotoalbum kan maken, maar het blijven er zo veel, dat ik er nog een keer een nog strengere selectie op los moet laten. En daar heb ik dus geen zin in…dus ben ik er (nog) niet aan begonnen. Wel heb ik een eco-wasbol gekocht (vraag maar niets), een paar cd’s in iTunes geïmporteerd, wat oude mails weggewerkt en nog een post-crossing kaart geschreven (verstuurd nog niet…wellicht is het een goede reden om zo even naar buiten te gaan). O ja, en ik zit een beetje te klooien met mijn weblog.

Als ik mijn tijd nu eens beter zou besteden en mijn bureau zou opruimen…nu ziet er uit zoals op de foto hiernaast.  Misschien moet ik in plaats van een museum wensenlijstje een opruim wensenlijstje maken. Dan kan ik dat mooi volgende week doen op mijn vrije vrijdag (en het klinkt als bezigheid die goed zou passen in het rijtje van dingen die ik vandaag al gedaan heb.

Ik denk dat ik vandaag maar gewoon blijf doen wat ik al aan het doen was, met het risico dat ik nu op jullie extreem lui overkom (ik heb heus regelmatig allerlei echte dingen te doen op vrijdagen). 😉